Τι είναι Διαταραχή Πανικού (Κρίση Πανικού);
Η Διαταραχή Πανικού χαρακτηρίζεται από απρόσμενα και επαναλαμβανόμενα επεισόδια φόβου που συνοδεύεται από σωματικά συμπτώματα όπως πόνο στον θώρακα, αίσθημα παλμών της καρδιάς (το άτομο αισθάνεται ή ακούει τους κτύπους της καρδιάς του), δύσπνοια, ζάλη, γαστροεντερικά συμπτώματα και, όταν το επεισόδιο είναι πολύ έντονο, αίσθηση αλλαγμένης πραγματικότητας (αποπραγματοποίηση) ή αίσθηση μη πραγματικότητας του εαυτού (αποπροσωποποίηση) και ότι το άτομο θα χάσει τον έλεγχο.
Τις περισσότερες φορές, αυτό που τρομάζει το άτομο είναι ότι τα πρώτα συμπτώματα του πανικού μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά ενώ κάνει μια συνηθισμένη δραστηριότητα όπως οδήγηση αυτοκινήτου ή στο σινεμά.
Τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν από δευτερόλεπτά μέχρι και αρκετά λεπτά και σιγά-σιγά υποχωρούν μέσα σε μια ώρα.
Πολλά άτομα με Διαταραχή Πανικού έχουν πολύ άγχος μεταξύ των επεισοδίων και αναπτύσσουν φοβίες για μέρη ή καταστάσεις όπου συνέβη το επεισόδιο του πανικού, όπως το αυτοκίνητο, λεωφορείο και οι κλειστοί χώροι. Έτσι, βαθμιαία, το άτομο αρχίζει να αποφεύγει τους χώρους αυτούς και η αποφυγή αυτή οδηγεί στην αγοραφοβία (φόβος της "αγοράς", ανοιχτών αλλά και κλειστών χώρων). Το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί σε χώρους που δεν είναι γνωστοί του από έντονο φόβο.
Τι προκαλεί Διαταραχή Πανικού;
Δεν είναι γνωστή η ακριβής αιτία της Διαταραχής Πανικού. Ο φόβος είναι ένα συναίσθημα που οφείλεται στην αντίδραση του ατόμου στην απειλή και στον κίνδυνο. Η αντίδραση αυτή είναι μια αυτόματη, ταχεία αντίδραση που έχει προστατευτικό χαρακτήρα και είναι μια άμυνα του οργανισμού χωρίς να απαιτείται συνειδητή σκέψη. Με άλλα λόγια, η ψυχοφυσιολογική αντίδραση που οδηγεί στο επεισόδιο πανικού είναι μια υπέρμετρη αλλά φυσιολογική αμυντική αντίδραση του οργανισμού.
Το επεισόδιο πανικού είναι αποτέλεσμα υπέρμετρης διέγερσης ενός αμυντικού συστήματος με το οποίο είναι προικισμένος ο άνθρωπος. Σήμερα μάλιστα γνωρίζουμε ότι η περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για την αντίδραση αυτή είναι μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται αμυγδαλή.
Αφορμές για την εμφάνιση συμπτωμάτων κρίσης πανικού μπορεί να είναι το πολύ στρες, υπερβολική κούραση ή ένα θλιβερό γεγονός στην οικογένεια και στη ζωή του ατόμου. Η μεγάλη κατανάλωση καφέ μπορεί να προκαλέσει κρίσεις πανικού. Τις περισσότερες φορές όμως δεν είναι εμφανείς οι αφορμές πρόκλησης του πανικού.
Πώς αντιμετωπίζεται η Διαταραχή Πανικού;
Η Διαταραχή Πανικού αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιτυχία με ψυχοθεραπεία και, αν χρειάζεται, με ειδική φαρμακευτική αγωγή.
Ποιος είναι ο στόχος της ψυχοθεραπείας;
Ο στόχος της ψυχοθεραπείας είναι να βοηθήσει το άτομο να ανακαλύψει πτυχές του εαυτού του που αγνοεί, να ξαναβρεί τη δύναμή του, τις δικές του προτεραιότητες στη ζωή και το θάρρος να πάρει τις αποφάσεις που χρειάζεται. Το άτομο ξέρει τι είναι καλύτερο για αυτό. Αρκεί να καταλάβει τι συμβαίνει μέσα του και στις σχέσεις του με τους άλλους. Η ψυχοθεραπεία αποσκοπεί στη γνώση και κατανόηση του εαυτού μας. Αποτελεί μια προσωπική εμπειρία που γίνεται τόσο σε συνειδητό όσο και σε υποσυνείδητο επίπεδο.
Η Διαταραχή Πανικού χαρακτηρίζεται από απρόσμενα και επαναλαμβανόμενα επεισόδια φόβου που συνοδεύεται από σωματικά συμπτώματα όπως πόνο στον θώρακα, αίσθημα παλμών της καρδιάς (το άτομο αισθάνεται ή ακούει τους κτύπους της καρδιάς του), δύσπνοια, ζάλη, γαστροεντερικά συμπτώματα και, όταν το επεισόδιο είναι πολύ έντονο, αίσθηση αλλαγμένης πραγματικότητας (αποπραγματοποίηση) ή αίσθηση μη πραγματικότητας του εαυτού (αποπροσωποποίηση) και ότι το άτομο θα χάσει τον έλεγχο.
Τις περισσότερες φορές, αυτό που τρομάζει το άτομο είναι ότι τα πρώτα συμπτώματα του πανικού μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά ενώ κάνει μια συνηθισμένη δραστηριότητα όπως οδήγηση αυτοκινήτου ή στο σινεμά.
Τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν από δευτερόλεπτά μέχρι και αρκετά λεπτά και σιγά-σιγά υποχωρούν μέσα σε μια ώρα.
Πολλά άτομα με Διαταραχή Πανικού έχουν πολύ άγχος μεταξύ των επεισοδίων και αναπτύσσουν φοβίες για μέρη ή καταστάσεις όπου συνέβη το επεισόδιο του πανικού, όπως το αυτοκίνητο, λεωφορείο και οι κλειστοί χώροι. Έτσι, βαθμιαία, το άτομο αρχίζει να αποφεύγει τους χώρους αυτούς και η αποφυγή αυτή οδηγεί στην αγοραφοβία (φόβος της "αγοράς", ανοιχτών αλλά και κλειστών χώρων). Το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί σε χώρους που δεν είναι γνωστοί του από έντονο φόβο.
Τι προκαλεί Διαταραχή Πανικού;
Δεν είναι γνωστή η ακριβής αιτία της Διαταραχής Πανικού. Ο φόβος είναι ένα συναίσθημα που οφείλεται στην αντίδραση του ατόμου στην απειλή και στον κίνδυνο. Η αντίδραση αυτή είναι μια αυτόματη, ταχεία αντίδραση που έχει προστατευτικό χαρακτήρα και είναι μια άμυνα του οργανισμού χωρίς να απαιτείται συνειδητή σκέψη. Με άλλα λόγια, η ψυχοφυσιολογική αντίδραση που οδηγεί στο επεισόδιο πανικού είναι μια υπέρμετρη αλλά φυσιολογική αμυντική αντίδραση του οργανισμού.
Το επεισόδιο πανικού είναι αποτέλεσμα υπέρμετρης διέγερσης ενός αμυντικού συστήματος με το οποίο είναι προικισμένος ο άνθρωπος. Σήμερα μάλιστα γνωρίζουμε ότι η περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για την αντίδραση αυτή είναι μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται αμυγδαλή.
Αφορμές για την εμφάνιση συμπτωμάτων κρίσης πανικού μπορεί να είναι το πολύ στρες, υπερβολική κούραση ή ένα θλιβερό γεγονός στην οικογένεια και στη ζωή του ατόμου. Η μεγάλη κατανάλωση καφέ μπορεί να προκαλέσει κρίσεις πανικού. Τις περισσότερες φορές όμως δεν είναι εμφανείς οι αφορμές πρόκλησης του πανικού.
Πώς αντιμετωπίζεται η Διαταραχή Πανικού;
Η Διαταραχή Πανικού αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιτυχία με ψυχοθεραπεία και, αν χρειάζεται, με ειδική φαρμακευτική αγωγή.
Ποιος είναι ο στόχος της ψυχοθεραπείας;
Ο στόχος της ψυχοθεραπείας είναι να βοηθήσει το άτομο να ανακαλύψει πτυχές του εαυτού του που αγνοεί, να ξαναβρεί τη δύναμή του, τις δικές του προτεραιότητες στη ζωή και το θάρρος να πάρει τις αποφάσεις που χρειάζεται. Το άτομο ξέρει τι είναι καλύτερο για αυτό. Αρκεί να καταλάβει τι συμβαίνει μέσα του και στις σχέσεις του με τους άλλους. Η ψυχοθεραπεία αποσκοπεί στη γνώση και κατανόηση του εαυτού μας. Αποτελεί μια προσωπική εμπειρία που γίνεται τόσο σε συνειδητό όσο και σε υποσυνείδητο επίπεδο.
Η ψυχανάλυση είναι μια από τις διάφορες μορφές ψυχοθεραπείας
Η ψυχανάλυση είναι μια ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία. Βασική αρχή της ψυχοδυναμικής προσέγγισης είναι ότι η προσωπικότητα είναι αποτέλεσμα αλληλεπιδράσεων μεταξύ συνειδητών και ασυνειδήτων παραγόντων. Ο σκοπός της ψυχανάλυσης είναι να συνειδητοποιήσει το άτομο υποσυνείδητους μηχανισμούς και διεργασίες που χρησιμοποιεί και να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο του εαυτού του και της ζωής του.
Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία
Η Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία είναι μια μορφή ψυχοκοινωνικής θεραπείας που θεωρεί ότι τα ψυχολογικά προβλήματα ή προβλήματα συμπεριφοράς του ατόμου οφείλονται σε λανθασμένα συμπεράσματα ή σκέψεις (γνωσιaκά σφάλματα) που επηρεάζουν αρνητικά τη ζωή και τη συναισθηματική κατάσταση του ατόμου. Η ψυχοθεραπεία αποσκοπεί στη Γνωσιακή Αναδόμηση (Cognitive Restructuring) (αλλαγή των γνωσιακών σφαλμάτων του ατόμου) για να βελτιωθεί ή να αλλάξει τη συμπεριφορά του ή η συναισθηματική του κατάσταση.
Η ψυχοθεραπεία βοηθάει το άτομο να αναγνωρίσει σκέψεις και συναισθήματα που προκαλούν κρίσεις πανικού και να μάθει να ελέγχει την αντίδρασή του με ειδικές τεχνικές της Θεραπείας Συμπεριφοράς (Behavior Therapy).
Ποιες άλλες μορφές θεραπείας χρησιμοποιούνται στην αντιμετώπιση της Διαταραχής Πανικού;
Αλλες μορφές θεραπείας που χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά με την ψυχοθεραπεία και την φαρμακευτική αγωγή είναι:
- Ιατρική Ύπνωση
- Βιοεπανατροφοδότηση (Biofeedback)
Η ολοκλήρωση των ψυχοθεραπευτικών συνεδριών ορίζεται με την πάροδο του χρόνου ανάλογα με τη βελτίωση του ατόμου. Η συχνότητα των ψυχοθεραπευτικών συνεδριών είναι συνήθως μία ή δύο φορές την εβδομάδα.
