Αντιδράσεις στη διάγνωση του καρκίνου...

Οι άνθρωποι και η οικογένειά τους αντιδρούν στην ανακοίνωση της διάγνωσης του καρκίνου και στη θεραπεία με διάφορους τρόπους. Οι φυσιολογικές αντιδράσεις στη διάγνωση του καρκίνου μπορεί να είναι μια αρχική δυσπιστία και άρνηση της διάγνωσης, απόγνωση, άγχος, κατάθλιψη, αϋπνία, μειωμένη συγκέντρωση και δυσκολία λειτουργίας στις καθημερινές δραστηριότητες. Ο ασθενής μπορεί να έχει ένα αίσθημα απώλειας -της υγείας του ή του ελέγχου της ζωής του- και μπορεί να φοβάται για το τι τον περιμένει στο μέλλον του. Τα συναισθήματα αυτά διαφέρουν σε ένταση από άτομο σε άτομο και από τη μια μέρα στην άλλη. Ο καρκίνος προκαλεί μια συναισθηματική κρίση σε όλη την οικογένεια (Wellisch, 1998). Παράγοντες όπως αλλαγές στη λειτουργική ικανότητα του ατόμου, στην εικόνα του σώματός του, στην εργασία του, στη σεξουαλική του λειτουργία και στον οικογενειακό και κοινωνικό του ρόλο έχουν άμεσο αποτέλεσμα στον ίδιο τον ασθενή και στα μέλη της οικογενείας του. Το βάρος της φροντίδας μπορεί να προκαλέσει μελαγχολία στους φροντιστές. Η κατάσταση αυτή μπορεί να γίνεται ολοένα και πιο πολύπλοκη επειδή λόγω της επιτυχίας της μοντέρνας θεραπείας και της παράτασης της επιβίωσης, ο καρκίνος σήμερα θεωρείται μια χρόνια αρρώστια. Η υποστήριξη των φροντιστών είναι απαραίτητη όσο και του ασθενούς. Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις φυσιολογικές αυτές αντιδράσεις και αρχίζουν να συνεργάζονται με τους ιατρούς των, βρίσκοντας νόημα στη ζωή και με αισιοδοξία συνεχίζουν τις δραστηριότητες τους. Μια θεραπευτική συμμαχία με την ιατρική ομάδα και το πλάνο θεραπείας κάνει το μέλλον πιο αισιόδοξο. Αν όμως το άγχος οδηγήσει σε αϋπνία, απώλεια της όρεξης, έλλειψη ενδιαφέροντος στις καθημερινές δραστηριότητες, συνεχή ενασχόληση με τον θάνατο, τότε θα πρέπει να ζητηθεί ψυχολογική υποστήριξη.

Η Ψυχολογική υποστήριξη και συμβουλευτική μπορεί να βοηθήσει σημαντικά...

Πολλοί άνθρωποι βρίσκουν ότι η ψυχολογική υποστήριξη και η συμβουλευτική μπορεί να τους βοηθήσει να αντιμετωπίσουν τις επιπλοκές που ο καρκίνος μπορεί να προσθέσει στη ζωή. Μελέτες έχουν δείξει ότι η ψυχολογική υποστήριξη συμβάλλει στην καλύτερη αντιμετώπιση. Η βοήθεια των ασθενών και των οικογενειών τους στην αντιμετώπιση συμπτωμάτων εξαιτίας της νόσου όπως το άγχος, η μελαγχολία, ο πόνος και η κόπωση, βοηθούν σημαντικά στην βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Κάνοντας ερωτήσεις, ζητώντας απαντήσεις και συμμετέχοντας στην αντιμέτωπιση της αρρώστιας

Πολλές φορές, υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν καταλαβαίνει ο ασθενής και φοβάται να ερωτήσει φοβούμενος μήπως οι ερωτήσεις του ακουστούν ανόητες. Οι περισσότεροι γιατροί θέλουν τους ασθενείς τους να μην έχουν οποιαδήποτε απορία σχετικά με την διάγνωση και θεραπεία τους. Δεν μπορούν, όμως, να ξέρουν τις απορίες που έχουν οι ασθενείς στο μυαλό τους αν αυτοί δεν τις επικοινωνήσουν στους γιατρούς των. Οι ογκολόγοι συμφωνούν ότι τα αποτελέσματα της θεραπείας είναι καλύτερα όταν οι ασθενείς γνωρίζουν τα «τι, γιατί και πως» της θεραπείας τους. Οι ασθενείς πρέπει να ερωτούν τους γιατρούς τους για οτιδήποτε τους ενοχλεί. Η πιθανότητες να νικήσουν την αρρώστια είναι περισσότερες αν επιτρέψουν τους γιατρούς των να θεραπεύσουν αυτούς και όχι απλώς την αρρώστια. Αυτό περιλαμβάνει την δυνατότητα να γνωρίζει ο ασθενής τα πάντα για την αρρώστια του και την αντιμετώπισή της. Η καλή ενημέρωση του ασθενούς, μαζί με μια θετική στάση ζωής τον βοηθάει ψυχολογικά γιατί αισθάνεται ότι συμμετέχει και έχει κάποιο βαθμό ελέγχου στην πορεία και θεραπεία της αρρώστιας του.

Στρατηγικές που μπορεί να χρησιμοποιήσουν οι ασθενείς για να αντιμετωπίσουν τον καρκίνο...
  • Μείωση της δυσφορίας και του άγχους σε ελεγχόμενα επίπεδα
  • Διατήρηση της αίσθησης της προσωπικής αξίας και αυτοεκτίμησης
  • Αποκατάσταση και διατήρηση των σχέσεων με συγγενείς και φίλους
  • Διατήρηση της καλής φυσικής κατάστασης
  • Διατήρηση μιας καλά αποδεκτής κοινωνικής θέσης και μέγιστης δυνατής δραστηριότητας μετά την αρρώστια (Spencer et al, 1988)
Ψυχιατρικές και ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις...
  • Βραχεία συμβουλευτική αντιμετώπιση της κρίσης (Loscalzo, 1998)
  • Ψυχοεκπαιδευτικές παρεμβάσεις (Fawzy and Fawzy, 1998)
  • Συνδυασμός ψυχοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής για την αντιμετώπιση του άγχους και κατάθλιψης (Twillman and Manetto, 1998)
  • Γνωσιακή ψυχοθεραπευτική προσέγγιση λύσης προβλημάτων για τους ασθενείς και τα μέλη της οικογένειάς τους (Jacobsen and Hann, 1998)


Βιβλιογραφία

Fawzy F, Fawzy N (1998) Psychoeducational interventions. In Holland JC, editor. Psycho-oncology, New York: Oxford University Press, 676-693 Holland JC, (1998). Psycho-oncology, New York: Oxford University Press.

Jacobsen PB, D (1998) Cognitive-behavioral interventions, In Holland JC, editor. Psycho-oncology, New York: Oxford University Press, 717-729.

Loscalzo M, BrintzehofeSzoc K (1998) Brief crisis counseling. In Holland JC, editor. Psycho-oncology, New York: Oxford University Press, 662-675

Spencer S, Car ver C, Price A (1998) Psychological and social factors in adaptation. In Holland JC, editor. Psycho-oncology, New York: Oxford University Press, 211-222.

Twillman RK, Manetto C (1998) Concurrent psychotherapy and pharmacotherapy in the treatment of depression and anxiety in cancer patients. Psycho-oncology, 7 (4) 285-290.

Wellisch DK (1998) Editorial introduction: families and cancer. Psycho-oncology; 7:1-2.